Tarımsal üreticiler ile esnaf ve sanatkârlara yönelik Hazine destekli kredi ve finansman uygulamalarında önemli değişiklikler yürürlüğe girdi. Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile birlikte, vergi ya da SGK borcu bulunanların krediye erişimi için yeni bir sistem getirildi. Buna göre, borcu olanlar belirlenen tutarın yüzde 25’ini ödemeleri halinde destekli kredilerden yararlanabilecek. Bazı üretici ve esnaf grupları için ise 2026 yılı sonuna kadar borç şartı aranmayacak. Hangi düzenlemeler değişti? Yapılan değişiklikle üç ayrı karar güncellendi. Bunlar:
• Ziraat Katılım Bankası AŞ tarafından tarımsal üretime yönelik Hazine kâr payı destekli yatırım ve işletme finansmanı,
• T.C. Ziraat Bankası AŞ ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığıyla kullandırılan Hazine faiz destekli tarımsal krediler,
• Türkiye Halk Bankası AŞ tarafından esnaf ve sanatkârlara sağlanan Hazine faiz destekli yatırım ve işletme kredileri.
Yeni düzenlemeyle, bu kurumlar üzerinden kullandırılan destekli kredilerde borç sorgulama ve ödeme şartları yeniden tanımlandı. Borcu olanlara yüzde 25 ödeme şartıKarara göre kredi başvurusu yapacak kişilerin, en fazla 15 gün öncesine ait belgeyle vergi dairelerine başvurarak vadesi geçmiş vergi veya sosyal güvenlik primi borçlarının bulunmadığını belgelemeleri gerekiyor.
Eğer borç mevcutsa iki seçenek öne çıkıyor:
1. Borcun yapılandırılmış ve yapılandırmanın bozulmamış olması,
2. Yapılandırma yoksa, kullanılacak kredi veya finansman tutarının yüzde 25’ine denk gelen kısmın doğrudan ilgili vergi dairesine veya SGK’ya aktarılması.
Bu kapsamda tahsil edilecek tutar yıllık 300 bin lirayı aşamayacak. Ayrıca borcun faizine uygulanacak Hazine destek oranı da yüzde 25 olarak belirlendi.
Düzenleme, borcu bulunan ancak üretim ya da ticari faaliyetini sürdürmek isteyen kesimlerin finansmana erişimini tamamen kapatmak yerine, kısmi ödeme modeliyle sistemi açık tutmayı hedefliyor. Bazı kredilerde 2026’ya kadar borç şartı yok. Karar kapsamında belirli alanlarda faaliyet gösteren üretici ve esnafa ise geçici kolaylık sağlandı. Temel hayvansal ve bitkisel üretim konularında tamamı ayni olmak üzere 400 bin liraya kadar kullandırılan finansman ve kredilerde 31 Aralık 2026 tarihine kadar vergi ve SGK borcu şartı aranmayacak. Aynı şekilde, belirlenen bazı meslek kollarında faaliyet gösteren esnaf ve sanatkârlar için de söz konusu tarihe kadar borçsuzluk koşulu uygulanmayacak. Bu adımın özellikle küçük ölçekli üreticiler ile deprem, ekonomik daralma ve yüksek maliyet baskısı altında faaliyet gösteren esnafı rahatlatması bekleniyor. Finansmana erişimde yeni dengeYeni model, bir yandan kamu alacaklarının tahsilini güvence altına almayı, diğer yandan üretim ve ticari faaliyetlerin kesintiye uğramasını önlemeyi amaçlıyor. Özellikle tarım sektöründe girdi maliyetlerinin yükseldiği bir dönemde, krediye erişim şartlarının esnetilmesi üretimin sürdürülebilirliği açısından kritik görülüyor. Esnaf ve sanatkârlar açısından da işletme sermayesine ulaşımın kolaylaştırılması, piyasa hareketliliği ve istihdam üzerinde doğrudan etkili olacak. Hazine destekli kredi sisteminde yapılan bu değişiklikler, 2026 sonuna kadar uygulanacak geçici istisnalarla birlikte, hem mali disiplin hem de ekonomik canlılık arasında yeni bir denge kurmayı hedefliyor.
